Valletta — UNESCO Dünya Mirası (1980), Avrupa'nın en küçük başkenti (0.8 km², 6.000 nüfus). Tüm şehir Malta Şövalyeleri tarafından 1565 Büyük Kuşatma'dan sonra "soylulara yakışan bir şehir" olarak inşa edildi. Mimari tutarlılık olağanüstü — Valletta tek bir tasarım vizyonuyla yapılmış, Avrupa'nın ilk planlı barok başkenti.
Şehrin adı kuruluşu yöneten Grand Master Jean Parisot de Valette'ten gelir. Kuşatma sonrası Türk donanmasından (Sultan Süleyman'ın askerleri, 40.000 kişi) kurtulan şövalyeler, ada'nın koruma için yeni bir başkent gerektiğine karar verdi. Mimar Francesco Laparelli 1566'da başladı, 1571'de temel yapı tamamlandı.
Aziz John Co-Katedrali
Valletta'nın baş kilisesi (1577 inşa). Dış cephe sade — askeri kale gibi. Ama içeride Avrupa'nın en abartılı geç-Barok süslemesi bekliyor. Mattia Preti ana sanatçı: tavanı 18 panelli fresk, Aziz John'un yaşamı.
Yer halısı 400 şövalyenin renkli mermer mezar levhasıdır — her bir şövalyenin armaları, doğum-ölüm tarihi, savaşta öldüyse hangi savaşta olduğu yazılı. Yürürken ayağının altında bir ailenin tarihçesi.
Katedralin oratoryumunda Caravaggio'nun "Aziz John'un İdamı" (1608) — sanatçının imzaladığı tek tablo. 361 x 520 cm, hayatının başyapıtı sayılır. Caravaggio bunu Malta'ya iltica ettiğinde resmetti, ama kavga sırasında bir şövalyeyi yaraladı, kaçtı. Tablo hâlâ asıl yerinde — ışıklandırma muhteşem, görmek için ayrı bir audio rehber alınır.
Grand Master'ın Sarayı
Bugün Malta cumhurbaşkanlık konutu. 1571 inşa, sade barok cephe. İçeride Devlet Daireleri halka açık (10 €) — şövalye dönemi mobilyaları, Gobelen halıları, savaşta zafer tabloları. Silah Müzesi: Avrupa'nın en zengin orta çağ-Rönesans silah koleksiyonlarından biri.
Üst Barrakka Bahçesi (Upper Barrakka Gardens)
Valletta'nın güney kıyısında, Grand Harbour'a panoramik bakış. Karşı yakada Three Cities (Vittoriosa, Senglea, Cospicua) — şövalyelerin 1565'te savunduğu eski savunma şehirleri.
Bahçeden saat 12:00 ve 16:00'da top atışı (Saluting Battery) yapılır — Britanya İmparatorluğu döneminden kalma gelenek. 8 top sıralı, üniformalı askerler 19. yüzyıl tarzı.
Strait Caddesi (Triq id-Dejqa) ve sokaklar
Valletta'nın grid sistem üzerine inşa edilmesi sayesinde sokaklar düz hat. Ana cadde Triq ir-Repubblika (Cumhuriyet Caddesi, eski Strait Street) — şehrin ortasından geçer. Eski şövalye konutları, dükkânlar, kafeler.
Yan sokaklarda "Maltalı kapı tokmakları" dikkat çekici — her kapıda farklı tunç yunus, aslan, dolphin tasarım. Maltalı zanaatın imzası.
Ulusal Arkeoloji Müzesi
Auberge de Provence binasında (1571, eski şövalye barakaları). Malta'nın 7.000 yıllık tarihi: megalitik tapınak buluntuları, "Malta Venüsü" (uyuyan kadın heykelciği, MÖ 4.000), Fenike, Roma dönemi eserler. Hagar Qim ve Mnajdra tapınaklarına gitmeden önce zorunlu durak.
Pratik bilgiler
- Yürüyüş süresi: Tüm şehir 1 günde gezilir. Müzelerle birlikte 1.5-2 gün.
- Multi-Site Pass: 50 € — Aziz John, Grand Master Sarayı, Arkeoloji Müzesi, Casa Rocca Piccola dahil 30+ noktayı kapsar.
- En iyi zaman: Nisan-Haziran ve Eylül-Ekim. Yaz (Temmuz-Ağustos) çok sıcak (35°C+).
- Yemek: Pastizzeria Crystal Palace — geleneksel kapalı börek (pastizzi). Trabuxu bistro — modern Malta. Caffe Cordina Cumhuriyet Meydanı'nda eski geleneksel.
- Ulaşım: Havalimanından otobüs X4 (2 €, 30 dk).