Gozo (Malta dilinde Għawdex) — Malta takımadasının ikinci adası, ana adadan 5 km kuzey-doğuda. 67 km², 32.000 nüfus — Malta'nın yarısı kadar büyük ama nüfusunun onda biri. Daha kırsal, daha yavaş, daha yeşil (Malta'ya göre). İncir bahçeleri, çakıl plajlar, dalış noktaları, ve dünyanın en eski tapınağı (Ggantija).
Bir kardeş ada — ama tamamen farklı bir karakter. Malta merkezini gezdikten sonra Gozo'ya geçmek "şehirden köye geçmek" gibidir. Burada zaman akar, kafelerde yemek 2 saat sürer, geceleri sokakta kimseyle karşılaşmazsın.
Victoria (Rabat) — başkent
Gozo'nun merkezi Victoria (yerli halk hâlâ Rabat der). 7.000 nüfus. Şehrin ortasında Citadel (Cittadella) — kayalık bir tepe üstünde 17. yüzyıl surlu kompleks. Yıllarca Malta'nın savunma noktasıydı (Türk korsanlarına karşı).
Citadel'in içinde:
- Aziz Mary Katedrali (1697-1711, geç Barok). İçeride önemli özellik: tavanına kubbe çizilmemiş, perspektif tablo ile yapay kubbe yanılsaması oluşturulmuş — para yetersizliği nedeniyle.
- Eski hapishane (16. yüzyıl): Duvarlarda mahkûmların oydukları figürler, geminin maketleri, dini sembolleri (300 yıllık).
- Folklor Müzesi: Gozo geleneksel yaşamı.
- Doğal Tarih Müzesi: Adanın jeolojisi, fosiller (Malta'nın temel kireçtaşı 25 milyon yıllık).
Citadel'den panoramik bakış — tüm Gozo, denizde Malta, Comino görünür.
Ggantija Tapınakları
Xaghra köyü yakınında, Citadel'den 4 km doğuda. Ggantija ("Devler Tapınağı") UNESCO listesinde — Hagar Qim'den 200 yıl daha eski, MÖ 3.600-3.200. Yani dünyanın en eski tapınakları olduğu söylenir, Hagar Qim ile birlikte.
Yapı iki tapınak yan yana, ortak dış duvarla. Güney tapınağı (büyük) eski; Kuzey tapınağı (küçük) sonradan eklendi. Toplam 50 m uzunluk, 5 m yükseklik, en büyük taş 50 ton ağırlığında.
Eski Maltalı söylencesine göre tapınakları devler inşa etti — bu yüzden adı Ggantija. Mantıklı: 5.000 yıl önce 50 ton taşı kim taşıyabildi? Cevabı bilmiyoruz.
Ziyaretçi merkezinde Xaghra Stone Circle sergisi — yer altındaki defin yeri (MÖ 3.000), 200+ ölünün kalıntıları, çok sayıda heykelcik. Maltalı megalitik kültürün cenaze geleneği hakkında en iyi bilgi kaynağı.
Plajlar ve doğa
Ramla Bay (Ir-Ramla l-Hamra): Gozo'nun ünlü plajı, "Kırmızı Plaj". Demir oksit içeren kum kırmızı renge boyamış. Calypso'nun mağarası (Odise'nin Calypso'yu Homeros'ta tutsak ettiği yer) plajın üstünde — efsane ile tarihin karıştığı bir yer.
Dwejra ve Azure Window: Gozo'nun batı kıyısı. Azure Window deniz kemerlerinin en ünlüsü 2017'de fırtınada çöktü — sadece Inland Sea (deniz iç gölü) ve Fungus Rock kaldı. Yine de manzara muhteşem, dalış noktası olarak dünyaca ünlü.
Tas-Salvatur Tepesi: Gozo'nun en yüksek noktası. Üstüne 1901'de bir Aziz İsa heykeli dikilmiş (Brezilya'dan kopya). Açık havalarda Sicilya görünür.
Comino — kardeşin küçük kardeşi
Malta ile Gozo arasında, sadece 3.5 km², 4 nüfus. Ulaşım sadece feribot ile. Mavi Lagoon (Blue Lagoon) — turkuaz renkli, kristal berrak su; Akdeniz'in en iyi yüzme noktalarından. Yaz aylarında günü birlik yüzücü çok kalabalık.
Pratik bilgiler
- Malta'dan geçiş: Cirkewwa'dan (Malta kuzey ucu) feribot Mġarr'a (Gozo). 25 dk, 4.65 € gidiş-dönüş, 25 € araba ile. Saat başı sefer.
- Gozo'da ulaşım: Otobüs ağı tüm adayı kapsar (1.50 € tek bilet). Araba kiralama günde 25-40 €.
- Konaklama: Victoria'da boutique oteller, Xlendi/Marsalforn'da deniz kıyısı, Gharb'da farmhouse (geleneksel taş çiftlik evi) seçenekleri (60-180 €).
- Süre: 2 günlük gezi minimum. 3-4 gün rahat.
- En iyi zaman: Mayıs-Haziran ve Eylül-Ekim. Yaz çok sıcak, kış serin (15°C) ama oteller %50 indirim.
- Yemek: Gozo'nun özel ürünü Gozo peyniri (gbejna — koyun-keçi peyniri, hardal otuyla yapılır). Ta' Mena şarapçısı — yerli üzüm tadımı. Maxokk Bakery Nadur — taş fırın ekmeği ve geleneksel pastizzi.