Reims Katedrali: 25 Fransız Kralının Taç Giydiği Yer

Paris'in 130 km kuzey-doğusunda, Şampanya bölgesinin merkezindeki şehir Reims, çoğu turistin günübirlik gezi planında olur — ama oraya geldiğinizde tek ve aslolan sebep: Reims Katedrali. 1027'den 1825'e kadar, neredeyse 800 yıl boyunca Fransa krallarının taç giydiği yer. 25 ayrı kral burada kutsandı; bu, Versay Sarayı veya Paris Notre-Dame'in bile yapamadığı bir tarihsel yoğunluktur. Fransa'nın siyasi-dini kalbi sayılır.

Reims'in tarih boyunca kalmaması bir mucize: 4. yüzyıldan beri kilise olan bu mekân Yüz Yıl Savaşı'nda, Fransız Devrimi'nde, hepsinden kötüsü I. Dünya Savaşı'nda neredeyse yok edildi. 1914-1918 arasında Reims, batı cephesinin önündeki bir şehir olarak Alman top atışlarına maruz kaldı; katedral 300+ tane bombadan etkilendi, çatısı yandı, vitraylarının çoğu kayboldu. Restorasyon 1937'ye kadar devam etti; 1945'te II. Dünya Savaşı bittiğinde de hâlâ bazı kısımlar yenileniyordu.

Kral Taç Giyme Geleneği

496 yılında Frank Kralı Clovis Hristiyanlığı kabul etti ve Reims Piskoposu Aziz Remi tarafından vaftiz edildi. Bu olay, Fransa'nın "Kilise'nin en büyük kızı" lakabını almasının başlangıcı. Sonraki yüzyıllarda Reims, Fransız kralları için sembolik olarak vaftiz şehrine dönüştü — burada taç giymek, krallığın dini meşruiyetini kazanmak demekti.

İlk resmi kral taç giyme töreni 1027'de oldu (Robert II Sözcü). Sonraki 800 yıl boyunca düzenli olarak (Yüz Yıl Savaşı dönemindeki kesintiler hariç) krallar Reims'e geldi. 17 Temmuz 1429 belki tarihte en sembolik tarihtir: Joan of Arc, daha 17 yaşında bir köy kızı, kuzey Fransa'yı İngilizlerden geri aldı, sonra VII. Charles'ı Reims'e götürdü ve burada taç giydirdi. Joan o gün katedralin kuzey kapısında at üstündeydi, taç giyme sahnesi tüm Avrupa'yı şaşkına çevirdi. Bugün katedralin önünde Joan'ın at üstündeki bir bronz heykeli duruyor; turistler en çok burada fotoğraf çekiyor.

Son kral taç giyme: 1825'te X. Charles. Bourbon hanedanının son halkası; 1830'da Devrim'le tahttan indirildi. Sonraki Fransız liderleri (Napolyon dahil) Reims'e gitmedi; gelenek kapandı.

Gotik Mimarinin Doruğu

Bugünkü katedralin yapımı 1211'de başladı (önceki yapı yangında yıkıldı). 1275'te ana yapı tamamlandı; sonraki yüzyıllarda kuleler, vitraylar, heykeller eklendi. Mimari olarak yüksek gotik dönem; Notre-Dame de Paris'ten daha sonra ama Chartres'tan daha sonra geliyor — gotik üslubun olgunluk döneminde. Katedralin batı cephesi 2.303 ayrı heykel barındırır; tüm Avrupa'da en zengin gotik heykel programı.

En ünlü heykel: "Gülen Melek" (L'Ange au Sourire). Batı portalın sol tarafında, küçük bir melek figürü, dudaklarında doğal bir gülümseme. 13. yüzyıl heykel sanatında nadir görülen bir ifade; ortaçağ dini sanatı genelde sade ve ciddidir. 1914'te Alman bombası heykelin başını koparıp düşürdü; baş paramparça oldu, ama 1937'de orijinal 16 parçası yan yana getirilip restore edildi. Bugün hâlâ orijinal yerinde gülüyor.

Vitraylar ve Marc Chagall

Reims'in vitrayları savaşta büyük ölçüde kaybedildi; bugün gördüğümüzlerin çoğu 20. yüzyıl restorasyonu. Ama bir özel ekleme var: Marc Chagall vitrayları, 1974'te eklendi. Apse'nin kuzey ve güney tarafındaki üç pencere Chagall tarafından tasarlandı; Hz. İbrahim, Hz. Musa ve Hz. İsa'nın dirilişini temsil ediyor. Mavi tonlar baskın, Chagall'ın imzası "yaratıcı bir mistisizm" havası.

Chagall, Reims'i Fransa'nın gotik kalbi olarak görüyordu; vitraylar projesi 5 yıl sürdü. Sonuç tartışmalı: ortaçağ tutucuları "modern dokunuşun katedrali zedelediğini" söyledi; ancak çoğu kişi Chagall'ın katkısının katedrale yeni bir hayat verdiğini düşünüyor. Apse alanı genelde turistlerle kalabalıktır; ışık ışıltısı için sabah saatleri en iyisi.

Şampanya: Yere İndikten Sonra

Reims sadece katedral değildir; şehir aynı zamanda Şampanya bölgesinin merkezi. Tüm dünyanın şampanyası burada üretilir; "champagne" adı zaten bölge adı. Şehirde ve çevresinde 250+ şampanya evi tur düzenliyor. En tanınmışları: Veuve Clicquot, Taittinger, Pommery, Mumm, Krug. Çoğu şehrin içinde veya kenarında; tur 1-2 saat sürer, fiyat 25-50 € arası (üretim turu + 2-3 kadeh tatma).

Şampanya evlerinin altındaki "crayères" (Roma dönemi tebeşir madenleri, sonradan şarap mahzenine dönüştürülmüş) dünya mirasının bir kısmı; UNESCO 2015'te Şampanya bağlarını ve mahzenlerini listeye aldı. Mahzenler 30 metre derinlikte, sabit 12°C, kilometrelerce uzanan tüneller. Aurum-Pommery'nin "Crayères Royales"i en görkemlisi.

Bağ turu için Reims'ten 17 km dışındaki Hautvillers köyüne gidin; 17. yüzyıl manastırında Dom Pérignon köpüklü şarabı geliştiren keşiş yaşamış. Yerel bağcı evlerini ziyaret etmek (büyük şampanya evlerinden farklı, daha samimi) küçük üreticilerden satın almak güzel bir deneyim.