Carcassonne: Avrupa'nın En İyi Korunmuş Surlu Şehri

Toulouse'tan Akdeniz'e doğru sürdüğünüzde, ufukta birden bir ortaçağ kasabası yükselir. Çift sıra surlar, 53 ayrı kule, içinde bir kalenin üzerinde yine kuleler. Game of Thrones'un Westeros'unda olduğunu sanırsınız. Ama burası gerçek: Carcassonne, Fransa'nın güneyinde, Languedoc bölgesindeki bir şehir. UNESCO Dünya Mirası listesine 1997'de alındı; Avrupa'nın en iyi korunmuş ortaçağ surlu yerleşimi olarak.

İlginç bir paradoks: Bugün gördüğümüz ihtişamlı surların büyük bir kısmı 19. yüzyıl restorasyonudur. 1850'lerde Carcassonne harap durumdaydı, surlar yıkılıyordu, Fransız hükümeti şehri yıkıp taşlarını başka yapılarda kullanmayı tartışıyordu. Mimar Eugène Viollet-le-Duc büyük bir karşı çıktı ve karakteristik tartışmalı bir restorasyon başlattı: bazı kuleleri eklediği, bazı çatıları "olması gerektiği gibi" yeniden yaptığı için hâlâ tarihçilerin sorguladığı bir koruma yaklaşımı. Ama sonuçta Carcassonne yıkımdan kurtuldu.

Romalılardan Cathar'lara

Carcassonne'un yerleşim tarihi MÖ 6. yüzyıla, Kelt kabilelerine dayanır. Romalılar burayı MÖ 1. yüzyılda kontrol altına aldı, ilk taş tahkimatları yaptılar. 5. yüzyılda Vizigotlar şehri ele geçirdi, surları genişlettiler. 8. yüzyılda kısa süreli Müslüman kontrolü altına girdi; Şehir adı bile bu dönemden gelir denilir — efsaneye göre Charlemagne'a karşı kuşatmayı sona erdiren Müslüman kraliçe Carcas, son kalan domuzu bal ile besleyip kuleden Hristiyan ordusuna attı; ordular kuşatmayı kaldırdı çünkü "şehir hâlâ bol gıdalı" sandılar. Carcas-sonne = "Carcas'ın çanı çaldı." Şehrin ana kapısının üzerinde Carcas'ın küçük bir taş büstü hâlâ duruyor.

11.-13. yüzyıllarda Carcassonne Cathar hareketinin merkezlerinden biri oldu. Cathar'lar Hristiyanlığın resmi Roma Katolik dogmalarına karşı çıkan, daha "saf" bir Hristiyanlığı savunan din topluluğu. Papa onları sapkın ilan etti; Albigensiyen Haçlı Seferleri (1209-1229) onları yok etmek için yapıldı. Carcassonne 1209'da Simon de Montfort tarafından kuşatıldı ve aldı; Cathar lideri Trencavel hapse atılarak öldürüldü. Şehir Fransız tahtına bağlandı; sonraki yüzyıllarda stratejik askeri merkez olarak surları sürekli güçlendirildi.

Çift Surlu Sistem ve 53 Kule

Carcassonne'un mimari hazinesi çift sur sistemidir: dış sur, iç sur ve aralarındaki "lice" denilen koridor. Bir saldırgan ordu birinci suru aşmayı başarsa bile, ikinci surdan oklarla, kaynar yağla, taşlarla saldırılırdı. Aralarda kalan koridorda kaçma yeri olmaz. Bu sistem Avrupa'da nadirdir; Carcassonne'unkiler en iyi örnek.

Toplam 53 kule var, hepsinin adı ve hikâyesi farklı. Tour Saint-Nazaire, Tour de l'Inquisition (Engizisyon Kulesi — Cathar mahkemelerinin yapıldığı yer), Tour Pinte (En yüksek kule, gözetleme noktası). Sur duvarları boyunca "Lices" denilen koridoru yürümek (~9 €) Carcassonne deneyiminin omurgasıdır; 1.5-2 saat sürer, panoramik manzara her açıdan farklı.

Château Comtal: Kale İçinde Kale

Şehrin kuzey-batı köşesinde yer alan Château Comtal şehrin yöneticilerinin kalesiydi. 12. yüzyıldan kalma; içinde küçük bir avlu, kuleler, oda dizileri. Gezi rotası 4 ana mekândan oluşuyor:

Cour d'Honneur (Ana Avlu) — eski tören meydanı.

Salle du Donjon (Donjon Salonu) — 12. yüzyıl tören salonu, kalın taş duvarlar, dar pencereler.

Cathar müzesi — Cathar hareketinin tarihi ve baskıyı anlatan sergi.

Sur Yürüyüşü — kalenin kuzey duvarı boyunca, 53 kuleli sistemi yukarıdan görmek.

Kombo bilet ~9.5 €; Pazartesi-Pazar açık (resmi tatillerde kapanma var).

Surlar Dışında: Bastide Saint-Louis

Carcassonne aslında iki şehirdir: yukarıdaki Cité (sur içindeki ortaçağ şehri) ve aşağıdaki Bastide Saint-Louis (1262'de kurulmuş yeni şehir). Bastide günümüzde aktif şehir hayatının olduğu yer; pazarları, restoranları, oteller burada. Cité turistik bölge, sürdürülebilir bir nüfusu yok (sadece 50 sürekli sakini var); ama akşam gezginler ayrıldıktan sonra, kale içi otel ve kafelerde geceleyenler için sihirli bir atmosfer.

İki şehir arasında Aude nehri ve Pont Vieux (Eski Köprü, 14. yüzyıl) köprüsü uzanır. Cité'nin batı surlarından bakıldığında köprü ve aşağıdaki Bastide Saint-Louis muhteşem bir kompozisyon oluşturur. Günbatımı için ideal nokta.

Cassoulet: Bölge Yemeği

Languedoc bölgesinin en önemli yemeği cassoulet: beyaz fasulye, ördek butu, sosis, domuz eti yavaş pişirilen toprak kabakta. Carcassonne tarifi Toulouse ve Castelnaudary tariflerinden biraz farklı; daha çok ördek, daha az kuzu. La Marquière ve Comte Roger Cité içindeki iyi adresler. Bir kase cassoulet 18-25 €; bütçe sınırlıysa Bastide tarafındaki yerel restoranlarda 12-15 €.

Bölgenin şarabı Corbières ve Minervois; ucuz ve iyi içilir. Carcassonne'a 30 km uzakta küçük bağ köyleri var (Lagrasse, Caunes-Minervois) — günübirlik şarap turu için ideal. 1-2 günlük bir Carcassonne ziyareti, bir günde bağ-köy turuyla birleştirilebilir.