Heidelberg, Alman romantizminin doğum yeridir. 19. yüzyıl başında şair, ressam, düşünür akımı, "doğa içindeki yıkıntıların acısı" üzerinden bir kültürel hareket başlattığında — örnek olarak gösterdikleri yer Heidelberg'di. Neckar nehrinin üzerindeki yamaçta, kısmen yıkık ama hâlâ ihtişamlı bir şato; aşağıda eski üniversite şehri; kırmızı kumtaşı evlerden oluşan eski mahalle. Schloss Heidelberg — Heidelberg Kalesi — 600 yıl önce inşa edilmiş, 17.-18. yüzyılda iki büyük yangın geçirmiş, hiç tamamen restore edilmemiş. Bu eksiklik onu sıra dışı yapan şey.
Goethe Heidelberg'e 8 kez geldi; "doğanın ve insan eserinin en güzel buluşması" dedi. Mark Twain 1878'de geldi, A Tramp Abroad kitabında bir bölümü tamamen Heidelberg'e ayırdı. Bugün hâlâ yıkık duran kale yıkık halde durmaya devam ediyor; Almanya kasıtlı olarak restore etmedi, çünkü o yıkımı romantizm yarattı, ondan vazgeçmemek kararlaştırıldı.
Pfalzgraf Hanedanının 600 Yılı
Heidelberg Kalesi'nin yapımı 1214'te başladı; Pfalzgraf hanedanının (Rhein bölgesi prensleri) ana ikametgahı oldu. Sonraki 4 yüzyıl boyunca her prens kendi tarzı bir kanat ekledi: Romanesk, gotik, Rönesans, erken barok. Bu yüzden bugün gördüğümüz kale tek bir mimari dile sahip değil; üç-dört dönem üst üste binmiş bir yapılar topluluğu.
1689 ve 1693: Fransız Kralı XIV. Louis'in ordusu Pfalz Mirası Savaşı'nda Heidelberg'i iki kez yağmaladı, kaleyi havaya uçurdu. İkinci yağmalamada barut depolarına verilen ateş ana kuleyi yarısı yıktı; bugün hâlâ duran "patlatılmış kule" (Geprengter Turm) bu olayın anısıdır. Sonraki yıllarda kısmi onarım yapıldı, ama 1764'te yıldırım çarpması yangını dejavu gibi yeniden çıktı; tamamen restore yerine kale terkedildi.
Romantik Yıkım
1800'lerin başında Alman romantik şair ve ressamlar Heidelberg'i keşfetti. Joseph von Eichendorff Heidelberg üniversitesinde okudu, romantik yıkıntıların etkisini şiirlerine taşıdı. Caspar David Friedrich'nin (Alman romantizminin baş ressamı) eserlerinde Heidelberg yıkıntılarının izleri görülür. Mark Twain 19. yüzyıl sonunda yazdı: "Yıkık olduğu için güzel; yeniden yapılmış olsa hiçbir özelliği kalmazdı."
1893'te Almanya yetkilileri kaleyi tamamen restore etmeyi tartıştı; tartışma uluslararası tepki çekti. Sanat tarihçileri ve romantik akım takipçileri "kalenin değerinin yıkımda olduğunu" savundu; sonuçta sadece statik koruma yapıldı, mimari restorasyon yapılmadı. Bu karar Heidelberg'in modern kimliğini şekillendirdi.
Görmeniz Gerekenler
Şato bilet ~9 € (eski şehirden funikülerle çıkış dahil ~14 €). Ana mekânlar:
Englischer Bau (İngiliz Kanadı) — 1612'de İngiliz prensesi Elizabeth Stuart için yaptırılan kanat; günümüzde sadece dış cephesi ayakta.
Friedrichsbau — En iyi korunmuş Rönesans kanadı, 1601-1607.
Heidelberger Fass — Dünyanın en büyük şarap fıçısı: 220.000 litre kapasitesi, 130 yıl önce yapıldı. İçinde küçük bir dans pisti bile var.
Geprengter Turm — 1693'te havaya uçurulan kule; içine girip yıkım yapısını görebilirsiniz.
Apothekenmuseum — Almanya'nın en eski eczane müzesi; orijinal 18. yüzyıl ilaç şişeleri, ortaçağ tarifleri.
Heidelberg Üniversitesi
1386'da kurulan Ruprecht-Karls-Universität Heidelberg Almanya'nın en eski üniversitesidir. Tarihi şehrin merkezindeki ana bina (Alte Universität, 1735) bugün hâlâ aktif. Hapishane (Studentenkarzer) müze olarak ziyaret edilebiliyor (~3 €) — 1712-1914 arası içki ve kavga gibi disiplin suçları için öğrencilerin tutulduğu, duvarlarına yüzlerce öğrencinin grafiti çizdiği "delik". Tipik bir Heidelberg öğrencisinin gençlik anısı.
Modern üniversite kampüsü Bergheim'da. Universitätsbibliothek (Üniversite Kütüphanesi) 1.500.000 ciltlik koleksiyonu; Codex Manesse (1300 civarı, ortaçağ Alman lirik şiir manüskrisi) en kıymetli eseri.
Eski Şehir ve Hauptstraße
Heidelberg'in eski şehri (Altstadt) Avrupa'nın en uzun yaya alışveriş caddesini barındırır: Hauptstraße, 1.6 km. İki ucunda iki meydan: doğu ucunda Marktplatz (eski belediye binası ve Heiliggeistkirche kilisesi), batı ucunda Bismarckplatz. Boyunca yüzyıllık kafeler, kitapçılar, küçük müzeler.
Karl Theodor Köprüsü (Alte Brücke) 1788'de yapıldı; orijinal Carl Theodor heykeli ortasında. Köprünün başında Maymun Heykeli bronzdan, modern (1979) ama keyifli; el aynası tutuyor "Köprüden geçen sen, kendine bak — sen de mahalleli kadar güzelsin" demek istiyor. Aynanın yanındaki delikten parmağınızı geçirip dilek tutabilirsiniz; yerel inanç.
Filozof Yolu (Philosophenweg)
Neckar nehrinin karşı yamacında, kalenin tam karşısında uzanan yokuş bir yol: Philosophenweg. Bu adı 19. yüzyılda üniversite profesörlerinin günlük yürüyüş yolu olarak kullanmasından alır. Yol boyunca Heidelberg ve kalenin en güzel manzarası vardır; özellikle gün batımında. Kale aşağıda, eski şehir nehrin diğer yakasında, arka planda Odenwald ormanları.
Yolun sonunda Hegel Eiche meşesi var (Filozof Hegel'in oturduğu söylenen ağaç). Yol boyunca dinlenme bankları, küçük bahçeler. Yürüyüş yaklaşık 2-3 km, başında dik bir tırmanış (5 dakika), sonrası rahat. Romantik bir gezinti için Heidelberg'in olmazsa olmaz parçası.
Almanya tarihi turu için vize
Heidelberg, Frankfurt ve Romantik Yol için doğru başvuru — Yurt Dışı Pusulası ile.
Randevu Al