Dresden Frauenkirche: II. Dünya Savaşı Sonrası 60 Yıl Yıkık Kalan Bir Kilise

Dresden Frauenkirche'nin hikayesi başka hiçbir kilise hikâyesine benzemez. 1743'te tamamlanmış, 18. yüzyıl Alman barok mimarisinin baş yapıtı. 13-15 Şubat 1945: II. Dünya Savaşı'nın son aylarında ABD ve İngiliz hava kuvvetleri Dresden'i bombaladı; 25.000 sivil öldü, şehrin %90'ı yıkıldı. Frauenkirche bombalardan ilk gece sağ kaldı; çıkan yangında ısınan taşlar 15 Şubat sabahı saat 10:15'te aniden kubbeyi yıktı. Sonraki 60 yıl kilise yıkıntı halinde kaldı.

1990'da Almanya birleştikten sonra "Yeniden inşa edelim" hareketi başladı. Sıra dışı bir kararla, kilise tamamen sıfırdan değil, orijinal taşlarla yeniden yapılmaya karar verildi. Yıkıntıdan toplanan 8.500 ton orijinal taş tek tek numaralandırıldı, eski fotoğraflarla eşleştirildi, yeni taşlarla birlikte 1994-2005 arasında 11 yıl boyunca eski yerlerine yerleştirildi. 30 Ekim 2005'te kilise resmi olarak açıldı. Dış cephesinde bugün hâlâ orijinal kararmış taşlar (yangından koyulaşmış) ve yeni soluk taşlar yan yana görülür; kilisenin "yara izi" olarak bilinçli korundu.

Frauenkirche iç mekanı – yeniden inşa sonrası altın tonlarında barok ihtişam

1945: Şubat bombardımanının ardından Frauenkirche'nin harabesi

1945: Bombardıman sonrası Dresden – şehrin neredeyse tamamı yıkıldı

Bombardıman ve Sonraki Tartışma

Dresden bombardımanı II. Dünya Savaşı'nın en tartışmalı askeri kararlarından biridir. Şehir asıl askeri hedef değildi; Berlin'e doğru kaçan binlerce sivil Dresden'e sığınıyordu. 13-14 Şubat gecesi 800 İngiliz bombardıman uçağı, ardından 311 ABD uçağı şehri vurdu. Yangın fırtınası oluştu; sıcaklık 1.000 °C'ye ulaştı, sığınaklarda ölenler bile asfiksiyle hayatını kaybetti. Tahminen 25.000-35.000 sivil öldü.

Savaş sonrası Almanya bu bombardımanı eleştirdi; 2010'larda yapılan Alman tarih komisyonu raporu da bombardımanın "askeri zorunluluk dışında, sivil hedeflere yönelik" olduğunu kabul etti. Frauenkirche'nin yeniden inşası bu trajedi anısına yapıldı; çatı haçı (orijinali yangında tamamen yandı), İngiliz silah üreticisi Westinghouse'un torunu olan Alan Smith'in finansmanıyla yapıldı, bir uzlaşma jesti olarak.

İçeride: Eski ve Yeni Yan Yana

Kilise içeride şaşırtıcı şekilde aydınlık ve renkli — barok dini mimarinin hafif tonları. Tavan freskleri (1946-2005 yapımı, ama orijinal Giovanni Battista Grone tasarımına bağlı kalarak) Hz. Petrus, Pavlus, Markos ve Yuhanna'yı temsil ediyor. Ana sunağı 1738'de Johann Christian Feige tarafından yapılan orijinal — yıkıntıdan kurtuldu, restore edildi. Sunağın üzerindeki 4 metre yüksekliğindeki Gethsemane Bahçesi kabartması orta çağ Saksonya heykel sanatının zirvesi.

Kilisenin alt katındaki kript daha duygusal bir mekân. Burada yıkım sırasında ölen Dresdenliların anısına yapılan küçük bir kapel var; duvarda yıkıntıların orijinal taşları, üzerinde isimler ve tarihler. Sessizce dolaşılması gereken bir yer; hâlâ acı tazedir.

Kuleye Çıkış

Kubbe tepesinden Dresden panoraması – Elbe nehri ve eski şehir silueti

"Ausgang / Exit" – kuleye çıkış için 267 basamaklı taş merdiven

Frauenkirche kubbesi – tepedeki altın haç İngiliz toplumunun barış armağanı

Kubbe teras – 67 metre yükseklikten Dresden manzarası

Kubbeden Elbe nehri ve köprü görünümü

Frauenkirche'nin kubbesine çıkmak için 67 metrelik panoramik teras vardır. Asansörle çıkıyorsunuz, son 24 metre dar bir spiral merdivenle. Yukarıda Dresden'in eski şehri, Elbe nehri ve tepedeki kraliyet mahallesinin manzarası uzanıyor. Bilet ~10 €; rezervasyon zorunlu.

Kubbenin tepesindeki haç, Westinghouse-Smith'in Britanya'da yaptırdığı orijinal hâline yakın bir kopya. Üstündeki figürler: Lutheran aziz sembolü Aziz Mary, ortasında Hıristiyan haçı. Akşam saatlerinde haç ışıklandırıyor; uzaktan Dresden silüetinin en yüksek noktası.

Dresden'in Diğer Görülecekleri

Zwinger – Augustus'un 1719'da inşa ettirdiği barok saray ve müzeler kompleksi

Semperoper – Wagner ve Strauss'un eserlerinin ilk kez seslendirildiği opera sahnesi

Brühlsche Terrasse – "Avrupa'nın balkonu"ndan Elbe ve eski şehir silueti

Fürstenzug – 102 m uzunluğunda 25.000 Meissen porselen karosuyla Saksonya prenslerinin yürüyüşü

Dresden gece silueti – Elbe'nin sularına yansıyan kilise ve saray ışıkları

Dresden II. Dünya Savaşı'ndan önce "Elbe'nin Floransa'sı" denilen sanat şehriydi; bombardımandan sonra 1990'lardan beri devam eden büyük restorasyon projesinin ürünleri görmeye değer:

Zwinger — barok saray kompleksi, dünyanın en zengin porselen koleksiyonu (Saksonya kralları 18. yüzyılda Avrupa'da Çin porseleninin sırrını çözen ilk yer).

Semperoper — Dresden Operası, Almanya'nın en güzel opera binası.

Brühlsche Terrasse — Elbe nehri kıyısındaki yüksek teras, "Avrupa'nın balkonu" denilir.

Fürstenzug — 102 metre uzunluğunda, 25.000 Meissen porselen plakasından yapılmış duvar resmi: 800 yıllık Saksonya hanedanı resmi.

Berlin'den Günübirlik mi, Bir Gece mi?

Dresden, Berlin'den 2 saat tren mesafesinde; günübirlik tur olarak yapılabilir. Ancak gerçekten görmek için 1 gece kalmak daha uygundur. Akşam Frauenkirche kubbesinin altında bir şey içmek, gece Brühlsche Terrasse'da Elbe nehri kıyısı, ertesi sabah Zwinger'a hızlı bir ziyaret — 36 saatlik bir Dresden ziyareti tüm önemli mekanları kapsar.

Dresden çekiciliklerinin bir kısmı yaza özgü: yaz akşamları nehir kıyısında açık hava sinemaları, tekne turları, Elbe yamacındaki bağ köylerine günübirlik geziler (Schloss Wackerbarth, Saksonya'nın en eski bağ evi). Kış aylarında Striezelmarkt — Almanya'nın en eski Noel pazarı (1434'ten beri) — 25 Kasım-23 Aralık arası açık.