Vilnius'un eski şehri — UNESCO Dünya Mirası (1994), Doğu Avrupa'nın en büyük orta çağ-barok şehir merkezi. 360 hektarlık alanı içerisinde 1.500+ tarihi yapı; Gotik, Rönesans, Barok, Klasik mimari yan yana sıralanmış. Tallinn ve Riga'dan kat be kat büyük; bir günde gezilemiyor — en az 2 gün gerek.
Vilnius 1323'te Litvanya Büyük Dükü Gediminas tarafından kuruldu. 14.-16. yüzyıllarda Litvanya Avrupa'nın en büyük devletiydi (Polonya-Litvanya Birliği) — Karadeniz'den Baltık'a uzanırdı. Vilnius bu imparatorluğun başkenti, kültür ve eğitim merkeziydi.
Vilnius Katedrali ve Çan Kulesi
Eski şehrin kuzey ucunda, geniş Katedral Meydanı. Beyaz kireç sıvalı neoklasik Vilnius Katedrali (1387 başlangıç, bugünkü cephe 1801). Litvanya'nın baş Katolik kilisesi.
Çan kulesi katedral binasından 2 metre uzakta ayrı duruyor — yıldırım çarpma riski için ayırılmış. 57 m yükseklik. Kulenin alt katı 13. yüzyıldan kalma savunma kulesi.
Meydanda Stebuklas ("Mucize") yazılı kare bir taş — yer üzerine basıp 360° dönerseniz dilek tutmak için Litvanya geleneği. Burası 1989'daki Baltık Yolu insan zincirinin (2 milyon kişi Vilnius-Tallinn arası 670 km el ele) Vilnius ucu.
Gediminas Kulesi
Katedralin arkasındaki tepe — Gediminas Tepesi. 1409'da Vytautas tarafından inşa edilen Gediminas Kulesi (3 katlı kırmızı tuğla) hâlâ ayakta. Şehrin sembolü. Tepeye çıkış: yaya yokuş 10 dk veya küçük finiküler (1 €). Üstten Vilnius eski şehrine panoramik bakış. İçeride küçük tarih müzesi.
Aziz Anna ve Bernardine Kilisesi
Eski şehrin kuzey-doğusunda iki kilise yan yana. Aziz Anna Kilisesi (1500 inşa, geç Gotik) — kırmızı tuğladan inşa edilmiş, 33 farklı tuğla biçimi kullanılmış. Napolyon Bonaparte 1812'de Vilnius'a girdiğinde bu kiliseyi çok beğendi, "Onu avucumda taşıyıp Paris'e götürmek isterdim" dedi (rivayet).
Hemen yanında Bernardine Kilisesi (1490, geç Gotik) — daha büyük, daha sade. İkisi birlikte Vilnius'un en güzel mimari kombinasyonlarından.
Şafak Kapısı (Aušros vartai)
Eski şehrin güney kapısı, 16. yüzyıldan kalma şehir surlarının ayakta kalan tek bölümü. Üzerinde Aziz Meryem Şapeli — içinde Vilnius Bakiresi (Madonna of Vilnius) ikonu var, Litvanya'nın en kutsal Katolik ikonu. Polonya, Belarus, Litvanya hac noktası.
Pilies İela (Şato Caddesi)
Eski şehrin ana arteri. Katedral Meydanı'ndan Vilnius Üniversitesi'ne uzanır. Yaya bölgesi, kafeler, butikler, hediyelik dükkânları sıralı. Vilnius Üniversitesi (1579) — Doğu Avrupa'nın en eski üniversitelerinden, hâlâ aktif. 13 avlulu kompleks, içeride 16. yüzyıl freskoları, eski kütüphane (Litvanya'nın en büyük kitap koleksiyonu).
Užupis — bohem cumhuriyeti
Eski şehrin doğu kenarında, Vilnia Nehri'nin karşı yakası. 1 Nisan 1997'de "bağımsızlığını ilan eden" bir bohem mahalle. Kendi anayasası (mermer levhada Pilies İela duvarında), kendi cumhurbaşkanı, ordusu (12 kişi). Şaka olarak başladı, bugün ciddi bir sanatçı kolonisi.
Užupis'te galeriler, küçük kafeler, sanatçı atölyeleri, sokak heykelleri. Užupio Kavinė (Užupis Kafe) köyün kalbi.
Pratik bilgiler
- Eski şehir gezisi: 2 gün ideal. Tek günde sadece kalbe ulaşılabilir.
- Vilnius City Card (24 saat 17 €, 72 saat 39 €): Toplu taşıma + 60+ müzeye giriş.
- Yürüyüş turu: "Vilnius With Locals" ücretsiz tur (sabah 10:00 katedralden başlar) — 2.5 saat, bahşiş ile.
- En iyi zaman: Mayıs-Eylül. Eylül sonbahar yaprakları için harika.
- Yemek: Cepelinai (Litvanya millî yemeği — patates köftesi, et veya peynir doldurulu), kibinai (Karaim et böreği), kvass (geleneksel ekşi içecek).