Hac yolu kavramı düşününce çoğunlukla Mekke akla gelir, ama Hristiyanlığın da kendi hac geleneği var ve en uzun yürüyenler Avrupa'nın kuzey-batı ucundaki bir İspanyol şehrinde son buluyor: Santiago de Compostela. Camino de Santiago — Aziz James Yolu — Fransa, Almanya, Hollanda hatta Polonya'dan başlayıp 800 km veya daha uzun yürüyen hacılar için 1.000 yıldır aynı varış noktasına sahip. Çocuk yaştan, 80 yaşına insanlar haftalarca yürüyor; bazıları dini sebepten, bazıları sadece kendileriyle yüz yüze gelmek için. Yolun sonunda da hep aynı şey: Santiago Katedrali'nin önündeki Plaza del Obradoiro'ya çıkmak ve sırt çantasını yere bırakmak.
Aziz James'in Mezarı
Hikâye 9. yüzyılın başına dayanır. Bir keşiş tarlasında garip ışıklar görür, kazar ve bir mezar bulur. Yerel piskopos bunu Hz. İsa'nın havarilerinden Aziz James'in (İspanyolca Santiago) mezarı olarak tanıdığını ilan eder. James, rivayete göre İspanya'da vaaz vermiş, sonra Filistin'e dönüp 44'te öldürülmüş; öğrencileri cesedini İspanya'ya getirip burada gömmüşlerdi. Bunlar tarihsel olarak tartışmalı, ama hac geleneği bu inanç üzerine inşa edildi. 11. yüzyıldan itibaren Avrupa'nın her köşesinden hacılar Santiago'ya akın etmeye başladı; Roma ve Kudüs'ten sonra Hristiyanlığın üçüncü en kutsal hac yeriydi.
1075'te Aziz James'in mezarı üzerine bugünkü Katedral'in inşası başladı. 12. yüzyılda tamamlanan Romanesk yapı, sonraki yüzyıllarda gotik, barok ve nihayet 18. yüzyılda muhteşem ön cephesiyle şu anda gördüğümüz hâle geldi. Pórtico de la Gloria — ana iç giriş — Romanesk heykel sanatının zirve eserlerinden biri sayılıyor; 200 figürlü dev bir taş kompozisyon.
Botafumeiro: Tütsünün Uçuşu
Katedral içindeki en gösterişli ritüel Botafumeiro'dur. 1,5 metre yüksekliğinde, 60 kg ağırlığında bronz bir tütsülük. Tavanın 80 kg metalinden zincirle sarkıyor ve 8 keşiş tiraboleiros'un çektiği halatlarla salınıma geçirildiğinde nefin bir ucundan diğerine, saatte 70 km hıza ulaşacak şekilde uçuyor. Tütsü dumanı tüm katedrali kaplıyor.
Orijinal amaç pratik: orta çağda yorgun, banyosuz hacıların kötü kokusunu örtmek için yapıldı. Ama bugün dini bir gösterinin ötesinde, neredeyse mistik bir görsel deneyim. Botafumeiro her ayinde yapılmıyor — sadece dini bayramlar ve özel olarak ödenen ayinlerde. Programı katedral sitesinde önceden ilan ediliyor; gitmeden önce kontrol edin. Maliyet: yaklaşık 450 € (özel grup için ödeme yapılırsa).
Sırt Çantası ile Gelmek
Camino'yu yürümek istemiyor olsanız bile, son 100 km'sini yapanlar Santiago Katedrali'nde resmi Compostela belgesini alıyorlar. En popüler rota Camino Francés: Fransa Pireneleri'nden başlayan 800 km'lik hat. En çok yürünen son etap Sarria'dan başlayıp 100 km'yi bitiren bölüm; tatilcilerin en sevdiği seçenek (5–7 gün).
Hacının kimliği "Credencial" denilen bir defter; her gece kaldığı pansiyonda, sabah kalktığı kafede mühür alır. Santiago'ya ulaştığında bu defteri Pilgrim Office'a (Pilgrim Reception Office, Rúa do Vilar) götürür ve resmi tamamlama belgesi Compostela'yı alır. 2023'te bu belgeyi alan kişi sayısı 446.000 — yıllık rekor. Şehrin içine sırt çantasıyla girmek olağandır; otellerde bagaj saklama yerleri, çamaşırhaneler, masaj salonları artık standart.
Galiçya: Diğer İspanya
İspanya deyince çoğu Türk gezgin sıcak, kuru, kırmızı toprakları düşünür. Galiçya tam tersi: yeşil, yağmurlu, denize bakan kayalık kıyıları olan bir bölge. İklim ve manzara olarak İrlanda'ya çok benzer (ortak Kelt kökenleri var, Galiçya bayrağında bile çok dilli izler). Bu yüzden Santiago da diğer İspanyol şehirlerinden farklı: granit taşlardan yapılmış, lambalı taş sokakları yağmur sonrası ışıldıyor, havuzdaki yansıması başka şehirlerde göremeyeceğiniz bir atmosfer veriyor.
Şehir küçük; Plaza del Obradoiro etrafında 20 dakikada her şeyi gezebilirsiniz. Eski şehirin diğer önemli meydanları: Plaza de Quintana (katedralin doğu cephesi, açıkları muhteşem), Plaza de Platerías (gümüşçü meydanı), Mercado de Abastos (1873'ten beri açık olan kapalı pazar — Galiçya'nın taze deniz ürünleri burada).
Yemek: Ahtapot ve Empanada
Galiçya mutfağı denizden gelen her şeyi soslandırmadan, sadece zeytinyağı, tuz ve paprika ile sunmaktan yanadır. Pulpo a la gallega (Galiçya usulü ahtapot) klasik: haşlanmış ahtapot dilimleri, kalın tuz, paprika, zeytinyağı. Casa Manolo ve O Curro da Parra şehrin iyi restoranları arasında.
Sokak yemeği olarak empanada gallega denenmesi gereken bir şey: kalın hamurlu, ton balıklı veya etli börek. Tarta de Santiago ise badem, yumurta ve şekerden yapılan, üzerinde Aziz James'in haçı pudra şekeriyle çizilmiş bir tatlı; her pastacıda bulunur. Bütçe dostu öğle yemeği için menú del día arayın; 12-15 € arası 3 yemek + içecek + kahve sunan onlarca yer var.
Camino seyahati için Schengen vize
Hac yürüyüşünüz veya Galiçya gezisi için doğru başvuru ve doğru rezervasyon — Yurt Dışı Pusulası uzmanlarına bırakın.
Hemen Başvuru Yap